Bacteriën rukken op

Ziekteverwekkende bacteriën kunnen we sinds ruim een halve eeuw bestrijden met antibiotica. Er zijn dan altijd een paar bacteriën die zo'n aanval overleven. Zij vermenigvuldigen zich, en zo ontstaan resistente bacteriestammen.

In de loop der tijd ontstaan er bacteriën die bestand zijn tegen meer soorten antibiotica: de multiresistente bacteriën. Dit is gevaarlijk. Als mensen door deze 'beestjes' ziek worden, zijn er bijna geen antibiotica meer over voor genezing. Er is dan een serieus gevaar dat de zieke doodgaat.

Al lang bekend

Het ontstaan van (multi)resistente bacteriën is al tientallen jaren bekend. Over bacteriën met ESBL (Extended Spectrum Beta-Lactamase) schreef het RIVM al in 2002 een alarmerend bericht.

Nederlandse artsen zijn daarom terughoudend met het gebruik van antibiotica. In andere landen is het gebruik royaler. De Nederlandse intensieve veehouderij daarentegen gebruikt antibiotica juist massaal.

November 2013 ontdekte men in Duitsland varkens en kippen met de bacteriesoorten E-coli en Salmonella die bestand waren tegen carbapenems. De carbapenems worden beschouwd als de laatste klasse van antibiotica waarvoor bacteriën vaak nog gevoelig zijn.

Gevaar voor dier en mens

Bij veeboeren zijn er daarom diverse bacteriën die al vrijwel alle bestaande antibiotica overleven. Ze zijn gevaarlijk voor dieren, maar ook voor mensen. Sinds begin 2010 is het zo dat als een veeboer met een infectieziekte in het ziekenhuis komt, hij direct in quarantaine moet: hij wordt apart behandeld, alsof hij melaats is.

Preventief gebruik

Een terughoudend gebruik van antibiotica is typisch een zaak die de overheid moet stimuleren of zelfs afdwingen. In de ziekenzorg gebeurt dat ook wel. En in de intensieve veehouderij wordt dat na veel dralen nu ook afgedwongen.

Al in 1999 wees de Raad voor de Volksgezondheid op het gevaar van antibioticaresistentie. Het ministerie van Volksgezondheid wist niet zo gauw wat daarmee te doen. Begin 2007 erkende het ministerie van LNV dat dit 'een zorgelijke ontwikkeling' is. Pas aan het einde van dat jaar presenteerde het ministerie een 'aanpak' van dit probleem.

Overheid zeer traag

Nog eens een jaar later, eind 2008, sloot het ministerie met de veehouderij een Convenant (vrijblijvende afspraak) om het antibioticagebruik terug te dringen. De zaak is samengevat in dit document van de Tweede Kamer.
Hoe de veeartsen hier tegenaan kijken is hier te lezen.

Begin 2010 sloegen diverse media opnieuw alarm over de antibioticaresistentie. Landbouwministerie LNV liet zoals gebruikelijk de boerenbelangen erg zwaar wegen, en kwam met ... een (betaalde) proef om te zien of veehouderij zonder antibiotica wel kán. Die proef duurt drie jaar. Maar het ministerie wil wel dat het antibioticagebruik in 2013 is gehalveerd.

 

Niet tegen virussen

Antibiotica werken niet tegen virussen. Virussen zijn vreselijke krengen: ze vermenigvuldigen zich wel, maar zijn eigenlijk zo weinig 'levend' dat je er geen vat op kunt krijgen.

Er zijn wel medicijnen die virussen afremmen in hun groei. Een gezond lichaam, dus zonder ziekte, kan zelf ten strijde trekken tegen virussen. Het bekendste 'strijdmiddel' is koorts: tegen die opwarming met een paar graden zijn veel virussen niet bestand.

bacterie Sophiakids


Zo zit dat

Hoet zit dat precies met bacteriën, antbiotica en resistentie? Bij het RIVM is een mooi overzicht (Word-document) te vinden.
Hoe resistentie werkt, staat ook hier (vrij technisch) beschreven. Wie liever luistert dan leest, kan 'gezondheidsprofessor' Martijn Katan een van zijn columns horen voorlezen.
Zelfs de Europese Unie heeft al een aparte Nederlandstalige website over dit probleem.

De biologische veehouderij gebruikt ook antibiotica. Maar wel veel minder.

 

Zelf opletten

Gewone burgers kunnen ook iets doen om te voorkomen dat bacterieën resistent worden tegen antibiotica. En dat is: doen wat de dokter zegt als hij antibiotica voorschrijft.

'Kuur afmaken', zegt een arts altijd als hij deze geneesmiddelen voorschrijft. Dus alle pillen blijven slikken, ook als de ziekte al verdwenen lijkt te zijn.

Het nut van 'kuur afmaken' is dat er dan een grote kans is dat echt alle schadelijke bacteriën dood gaan. Zodat er niet en paar achterblijven die de eerste pillen overleefden en dus (ten minste een beetje) resistent bleken te zijn.

Het RIVM zet alles netjes op een rij.

Méér weten
over voeding?

Op zoek naar meer eerlijke info over voeding? Bezoek dan ook eens AllesOverVoeding.nl. Dat is 'een verbeterde versie van deVoedingswijzer'.

 


Actueel       Eten&drinken       Boodschappen       Keukenkast       Plantaardig       Dierlijk       Import