Calorieën = energie

Caloriën zijn kennelijk dingen waar we op moeten letten. Niet dat ze anders weglopen – integendeel. Als we niet opletten krijgen we er juist teveel van. En als we zélf een beetje meer gaan lopen, verdwijnen de caloriën ook weer makkelijk.

Alle gekheid op een stokje, een calorie is gewoon een eenheid van energie. Als volgt gedefinieerd: 1 calorie is de hoeveelheid energie die nodig is om 1 gram water 1 graad op te warmen (voor wie het precies wil weten: van 14,5°C tot 15,5°C bij een druk van 1 atmosfeer). Dus 1 kcal (kilocalorie) is nodig om een liter water één graad te verwarmen – en met 100 kcal breng je een liter water aan de kook.

Calorie en Joule

Nu eten we geen warmte, maar energiehoudende voeding, die eventueel in warmte kan worden omgezet. Een modernere eenheid van energie is de Joule. Een Joule is ongeveer de energie die nodig is om 1 kilo 10 cm op te tillen. Dat is niet veel energie.
Verder geldt: 1 calorie = 4,186 Joule.
Of omgekeerd: 1 Joule = 0,239 calorie.

In duizenden, per 100 gram

Normaal praten we over calorieën en Joules per duizend tegelijk: 1 kcal (kilo calorie) = duizend calorieën, en 1 kJ is duizend Joule. Op voedingsmiddelen hoort de voedingswaarde te staan, uitgedrukt in kJ (of kcal) per 100 gram van dat voedingsmiddel. Let op: in een pot jam van 450 gram zit dus 4,5 keer de hoeveelheid per 100 gram.

Voor een goed begrip enkele voorbeelden, telkens per 100 gram:
- karnemelk: 120 kJ of 30 kcal
- spinazie à la creme: 192 kJ of 46 kcal
- droge macaroni: 1520 kJ of 358 kcal
- hagelslag: 1770 kJ of 423 kcal
- pindakaas: 2693 kJ of 644 kcal
- maiskiemolie: 3400 kJ of 810 kcal

Hoeveel calorieën zitten er nou in 100 gram rookworst? Kijk voor een antwoord op dit soort vragen bij Watziterin? Tik een woord in, en je ziet hoeveel vet, eiwit, koolhydraten of mineralen er in het product zitten.

Verbranden

Alle energie die we eten, moeten we ook gebruiken. We poepen weinig uit, zodat alles wat we teveel eten, wordt omgezet in vet.

Hoeveel activiteit moet je ondernemen om bijvoorbeeld de energie van een kroket te verbruiken? Een uur fietsen, zegt de webstie de calorieverbrande. Je kunt daar je activiteit en de tijdsduur invullen, en krijgt dan te zien hoe veel energie dat vergt.

Wij van deVoedingswijzer zeggen: verdoe je tijd niet met calorieën tellen. Ga toch fietsen, of sporten, of wat dan ook. Vind je jezelf te dik? Verbrandt dan méér calorieën. Of handiger: eet minder. Werkt gegarandeerd.

Voedingswaarde

De voedingswaarde van een product is méér dan alleen het aantal calorieën. De voedingswaarde zegt hoeveel en welke nuttige stoffen er in een product zitten (ook telkens per 100 gram). Het gaat dan vooral om de gehaltes aan eiwitten, koolhydraten en vetten, maar ook vitamines en mineralen. De voedingswaarde staat altijd verplicht op de verpakking. Wie per product wil weten wat de voedingswaarde is, kan ook kijken bij de site Voedingswaardetabel.
Maar kijk eerst op onze pagina Voedingswaarde.

Calorie of Pro-point

De Weight Watchers rekenen vanaf begin 2010 niet alleen maar meer met calorieën, maar vooral met pro-point. Dat zijn een soort 'netto calorieën'.

Het idee is als volgt. Bijvoorbeeld suiker is een soort junkfood, waarvan elke calorie aantikt. Maar bijvoorbeeld vlees verteren kóst ook energie, zodat een vlees-calorie niet zo zwaar meetelt.

Tja, dit verandert niet zoveel. Er blijft gelden: ben je te zwaar, eet dan minder of beweeg meer. Want colorie of pro-point – ze tikken beide aan.