Fair Trade: goed eten voor iedereen

Nederland en bijna heel Europa vormen een gelukkig stukje van de wereld; een overvloed aan goed voedsel draagt daar zeker aan bij.

Aan dat geluk kleeft helaas een smetje. De luxe en overdaad gaan deels ten koste van de voedselvoorziening in sommige arme landen. Dat kan anders, zonder dat wij 'op een houtje moeten bijten'.

Het verband tussen de overvloed in Nederland en honger elders op de wereld is niet zo simpel als het soms lijkt. Het is een ingewikkeld verhaal vol logica en tegenstrijdigheden. Een verhaal van macht en onmacht, van ambitie en onwil. Met een geschiedenis vol mislukkingen, en soms wat successen.

Veel kleine stapjes

Bijna overal ter wereld breekt het inzicht door dat het bestrijden en voorkómen van honger en armoede een zaak is van heel veel kleine stapjes, met succesjes en tegenslagen. Kleine stapjes, met een mengeling van goede bedoelingen en nuchtere zakelijkheid.

Een van die stapjes was bijvoorbeeld het ontstaan van 'wereldwinkels', ruim 40 jaar geleden. Dat was vooral een zaak van goede bedoelingen. Nú bestaat er de organisatie 'Fair Trade' (eerlijke handel), die een stuk zakelijker is.

Jaren geleden ook ontstond de Max Havelaar koffie, met veel goede bedoelingen en een scheutje handel. Nu bestaat er ook Utz Kapeh koffie en andere producten: nuchtere handel met een scheutje goede bedoelingen.

Wel flink doorstappen

Met alleen maar kleine stapjes kan het lang duren voordat 'een wereld zonder honger' dichterbij komt. Als het lukt om mensen op de maan te laten lopen en om bijna live videobeelden van Mars te krijgen, moet het zeker lukken om de honger op aarde uit te bannen. Een beetje ongeduld mag dus best. Daarvan getuigt bijvoorbeeld de organisatie FairFood (eerlijk eten).

Het wegwerken van honger kan er helaas niet toe leiden dat ieder mens net zo veel en makkelijk kan eten als wij (in de rijke wereld) nu doen – zeker niet net zo veel vlees. Dat zou het milieu op aarde veel te zwaar belasten (verbouw veevoer, mest en verzuring). Op termijn zullen 'wij' daarom op iets kleinere voet moeten gaan leven. Niet leuk, maar waarschijnlijk onontkoombaar.

'EU dumpt rommel-eten'

De EU dumpt in 2010 nog altijd voeding die niet meer helemaal in orde is in Afrika. Dat beweert Herman Koëter, die jarenlang werkte bij de EFSA. Het gaat dan om eten dat over de houdbaarheidsdatum is, of dat vervuild is. Koëter helpt via zijn bedrijf Orange House nu arme landen.

Behalve eerlijke handel, is er ook altijd nog nu en dan directe bestrijding van honger nodig. Dan komen soms overheden of tv-stations in actie.
Een meer structurele bestrijding van honger komt onder meer van plentyfood.nl.

fairtrade

Ingewikkeld verhaal

Het verband tussen de overvloed in Nederland en honger elders op de wereld is ingewikkeld.

Nederland geeft voedselhulp bij acute hongersnood, dat is mooi. Maar als er geen honger is, verkoopt Europa ook vrij goedkoop zijn overtollige melkpoeder, suiker en ingevroren vlees.

Dit 'dumpen' verstoort de plaatselijke agrarische markten. Zo ontstaat daar geen goede structuur voor de verbouw en verkoop van voedsel.

Nog ingewikkelder zit het met de export van voedsel vanuit ontwikkelingslanden naar Europa. Een echt hongerland zou eigenlijk helemaal geen voedsel moeten exporteren. Maar het gebeurt wel; bijvoorbeeld sperziebonen uit Ethiopië of Soedan.

Dat is schrijnend. Maar het land verdient er wel geld mee, en soms zijn er goede oogsten. En als wij ze niet zouden importeren, zouden ze waarschijnlijk niet verbouwd worden en bleven de akkers misschien kaal liggen.

 

Vrije handel heeft voor- en nadelen

Ook landen waar geen honger heerst, maar wel armoede, willen graag voedsel (tropisch fruit, rietsuiker, koffie, cacao, enz) verkopen in de rijke delen van de wereld. Maar Europa heft hoge importtarieven om zijn eigen boeren te beschermen.

Wat Europa wél wil importeren uit ontwikkelingslanden is bijvoorbeeld veevoer (tapioca, sojaschroot). Maar dat heeft ook weer nadelen: waar veevoer op de akkers staat, groeien geen voedselgewassen. Bovendien verarmt de landbouwgrond daar, terwijl Nederland juist omkomt in de (voedingsstof-rijke) varkensmest.

Méér weten
over voeding?

Op zoek naar meer eerlijke info over voeding? Bezoek dan ook eens AllesOverVoeding.nl. Dat is 'een verbeterde versie van deVoedingswijzer'.

 


Actueel       Eten&drinken       Boodschappen       Keukenkast       Plantaardig       Dierlijk       Import