Gulle granen
Granen vormen sinds de oudheid bij vrijwel alle volken basisvoedsel nummer één. Een belangrijke reden daarvoor is dat graan gezondheid paart aan een goede bewaarbaarheid.
Graan in korrelvorm is, zonder veel voorbereiding, maandenlang te bewaren – het moet alleen goed worden beschermd tegen muizen, insecten en schimmels. Die bescherming geldt al tijdens de groei, wat wereldwijd een enorm gebruik van landbouwgif tot gevolg heeft.
De meest geteelde granen zijn tarwe, rijst en mais. Andere 'grote' soorten zijn rogge, haver, gerst, gierst en sorghum. Alle granen behoren tot de plantenfamilie der Gramineae of grasachtigen.
Verwerken
Voor menselijke consumptie moeten graankorrels eerst worden verwerkt. Ze moeten worden gekookt (rijst, mais) of vermalen (tarwe), waarna er een enorm scala aan producten van kan worden gebakken.
Uit mais, en in mindere mate tarwekiemen, wordt ook olie gewonnen, eveneens geschikt als voeding. Gerst is onmisbaar voor de bereiding van bier. Graanstro (de gedroogde stengels) is een belangrijke bron van veevoeder of de huisvesting van dieren.
Brood van harde tarwe
Graan eten wij vooral in de vorm van brood, in vele soorten. Broodbakken lukt het beste van zogeheten harde tarwe, die om te groeien meer warmte nodig heeft dan het Nederlandse kimaat doorgaans biedt. Het Nederlandse graan wordt vooral gebruikt als veevoer.
In de vorm van koek verdwijnt er ook veel graan in onze magen, altijd in combinatie met vrij veel vet en vooral suiker. Een heel gezonde vorm van graanconsumptie is muesli; de variant cruesli is wel lekker knapperig, maar vaak ook erg zoet.
Pasta
In de hele wereld wordt veel tarwe gebruikt voor de productie van pasta: macaroni, spagetti en dergelijke. In Noord-Afrikaanse landen wordt veel couscous gegeten - dat is gemaakt van tarwegries.
Helaas zijn er ook mensen die granen, vooral tarwe, moeilijk verdragen. Oorzaak daarvan zijn voornamelijk de eiwitten ('gluten') in het graan. Coeliakie-patiënten kunnen die eiwitten niet verteren.
Maar informatie bij onder meer:
-
dekooktip
-
Foodinfo
- of
Brood.net van het Voorlichtingsbureau Brood.
Zetmeel en meer
Een graankorrel bestaat voor 60 tot 75% uit zetmeel, voor 7 - 12 % procent uit eiwit, een half tot 5 % vet en circa 16 % water. Het bevat vitamine B, dat vooral in het schilletje direct rond de korrel (niet in het kaf) zit. In gemalen vorm (meel) is het ook nog eens maandenlang goed te houden, maar kijk uit voor beestjes.
Graan bestaat er in vele soorten.
DeVoedingswijzer.nl probeert zijn kosten enigzins te dekken door in deze kolom advertenties van Google toe te laten.
Het al of niet aanwezig zijn van advertenties heeft geen enkele invloed op onderwerpkeuze of tekst op de site.