Een streepjescode zit op bijna elk product. Het is handig voor het afrekenen en vooral voor het voorraadbeheer van de supermarkt. Wat kan een consument opmaken uit die code? Iets, niet veel.
De meest gebruikte streepjescode op voedingsmiddelen is de code met dertien cijfers eronder. Verder bestaan er codes met acht cijfers, maar ook veel langere codes.
Over de gebruikelijke code-13 is meer te vinden bij GS1. Technische details zijn te vinden bij Wikepedia.
Wil je achterhalen wie de fabrikant is van een bepaald artikel? Ga naar de site van Gepir en tik de 13 cijfers in die onder een streepjescode staan, en je ziet wie de producent is, inclusief de adresgegevens. De 8-, 12- of 14-cijferige codes werken hier ook.
Zoals gezegd, de streepjescode zegt iets, maar niet veel. Het is vergelijkbaar met een 06-telefoonnummer; de eerste twee cijfers na de 06 zeggen iets over de telefoonprovider, maar niet eens altijd. De laatste zes nummers zeggen op zich helemaal niks, ook al leiden die naar een persoon met een heel levensverhaal.
Een
voorbeeld: neem code 871 234567
001 5.
- 871 betekent dat dit nummer voor een Nederlands product is uitgegeven. Andere landen hebben een ander twee- of driecijferig getal. Startgetal
870 t/m 879 zegt niet per se dat dit artikel in Nederland is gemáákt
- het kan hier ook zijn verpakt of licht bewerkt.
- 234567 is het nummer dat de aanvrager krijgt. Een bedrijf kan meerdere
van deze nummers aanvragen en krijgen. Alle codes die beginnen met 0496
bijvoorbeeld zijn van Heinz.
- 001 is de code voor een bepaald artikel; codes die veel op elkaar lijken
kunnen toch heel verschillende producten aanduiden.
- 5 het laatste cijfers dient, via een bepaalde formule, ter controle.
De 'startcode' van de ons omringende landen zijn: België en Luxemburg 540 t/m 549, Engeland en Ierland 500 t/m 509, Duitsland 400 t/m 440, Frankrijk 303 t/m 379. Alle andere startcodes zijn hier te vinden.
De hele 13-cijferige code zegt in wezen maar één ding: dit product is dit product. En dat wisten we al. Maar de computer van de fabrikant weet véél meer. Die weet welke informatie allemaal achter die ene code schuilgaat.
Stel dat de code 871 234567 001 5 op de verpakking van een zakje gesneden gemengde sla zit. Dan weet de computer van de verpakker of de snijderij bij welke tuinbouwbedrijven de afzonderlijke soorten sla vandaan komen, en hoe groot de ingekochte partij was.
Vervolgens is in de computer van de tuinders weer informatie te vinden over het gebruik van bestrijdingsmiddelen, over het ras sla en de leverancier daarvan. Die typische tuindersinformatie is meestal wel (deels) bekend bij snijderij of verpakker, maar die geeft dat (meestal) niet door aan de handel of de supermarkt. Maar via gekoppelde computersystemen zou dat wel kúnnen.
De supermarkt kan op zijn beurt extra informatie toevoegen aan code 871 234567 001 5: bijvoorbeeld de prijs, en de inkoopdatum en de omvang van de partij. De prijsinformatie wordt door de centrale computer van de supermarkt doorgestuurd naar alle kassa's. En als er een reclame-actie is, krijgen alle kassa's dat met een druk op de knop ook te 'weten'.
De streepjescode zou gebruikt kunnen worden om veel meer informatie aan consumenten te verstrekken.
Technisch hoeft dat geen probleem te zijn. Want de fabrikanten van de producten weten al bij wie zij inkopen, en die inkopers weten bij welke handelaren of boeren zij hun producten of grondstoffen kochten. En boeren moeten inmiddels vrij nauwkeurig bijhouden hoe zij werken (met landbouwgif en medicijnen, of juist milieuvriendelijk).
Die informatie is bijna allemaal elektronisch opgeslagen, en kan dus beschikbaar komen voor consumenten. Het kán. Maar kennelijk willen winkels of fabrikanten dat niet.
Oktober 2009 lijkt IBM hiermee een begin te willen maken.

Een praktische uitvoering van het idee dat hierboven staat beschreven, is de QR-code. Deze code past helemaal bij mobiel internet. Met je moderne mobieltje maak je een foto van de code, en een 'app' op je smartphone verstrekt alle informatie die achter die code schuil gaat.
In de supermarkt is deze code media 2011 nog experimenteel. In de huizenhandel werkt hij al wel.
Op termijn wordt de streepjescode waarschijnlijk vervangen door een chipje (rfid); mensen kunnen die niet meer lezen, computers wel.
Een rfid-chipje aan de acherkant van een sticker.
DeVoedingswijzer.nl probeert zijn kosten enigzins te dekken door in deze kolom advertenties van Google toe te laten.
Het al of niet aanwezig zijn van advertenties heeft geen enkele invloed op onderwerpkeuze of tekst op de site.