Wat is vers?
'Vers' is een bijna onaantastbare kwaliteit. Iets dat vers is, is goed. En als het 'niet meer vers' is, deugt het niet meer. En waarom? Tja, omdat we dat zo vinden.
'Vers' is een lastig begrip. Bij groente betekent het vooral: niet verlept, uitgedroogd, verkleurd. De versheid beoordelen we dan puur op uiterlijk. Maar we weten dat verlept ook betekent: minder vitaminen, en minder smaak. Groente is dan vaak nog best te eten, en niet ongezond.
Bederf
Bij vlees, vis en andere eiwitten ligt dat anders. Dan is bijvoorbeeld
geurverspreiding een signaal dat de boel niet meer fris is. Dat betekent
dat bederf is ingetreden. Niet meer
eten – hier dreigt buikpijn of erger.
Of brood niet meer vers is, kun je voelen, maar vooral proeven. Maar hagelslag
of macaroni, kan dat ook vers zijn?
Als je van een niet meer verse groene kool de slappe of gelige bladeren afhaalt, is de rest dan weer wel vers? En vis of kip die drie maanden diepgevroren is geweest, is die vers te noemen? Ja hoor, een moot vis die direct na de vangst op de varende visfabriek is ingevroren, mag heel lang daarna ontdooid weer 'vers' heten.
Vers = onbehandeld en toch goed
Een essentieel punt van 'vers' is: niet verouderd. Of in andere woorden: niet of nauwelijks blootgesteld aan de schadelijke inwerking van zuurstof, bacteriën of schimmels. En dit alles zónder dat het product is bewerkt met conserveringsmiddelen of -methoden.
Daarom is er bij bijvoorbeeld macaroni of hagelslag geen sprake van versheid, omdat daarop al meerdere ingrijpende bewerkingen zijn uitgevoerd.
Koelen of invriezen zijn eigenlijk ook bewerkingen. Maar die veranderen de aard van het ingevroren of gekoelde product niet of nauwelijks. Daarom kunnen gekoelde of ingevroren producten heel lang 'vers' blijven. Dat ligt anders bij drogen of roken.
Doorstraling
Een lichte 'behandeling' tegen bederf is bijvoorbeeld ook een product blootstellen aan gammastraling of bepaalde gassen die schadelijke organismen doden.
In Nederland en veel andere landen zijn deze behandelingen toch verboden (of zeer selectief toegestaan) met als argument dat ze niet nodig moeten zijn. Producten behoren vers en hygiënisch te zijn zonder doorstraling of vergassing, en als dat niet zo is dan deugen die producten niet.
Een jaar lang vers?
Een aardigheidje: iemand kocht bij McDonalds een Happy Meal en zette dat thuis neer. Ze liet het een jaar lang staan, en keek er toen naar. Je zou verwachten een vies schimmelig troepje te vinden, maar de foto toont hoe het er echt uitzag:
Zo'n Happy Meal is natuurlijk niet vers meer. Het lijkt stijf te staan van de conserveringsmiddelen. Lees het verhaal hierover (in het engels) op het blog Bitter Wallet of het oorspronkelijke blog BabyBites.
Vers vergt veel techniek
Vers betekent: puur, onbewerkt. Maar merkwaardig genoeg vergt het veel technische hoogstandjes (snel en gekoeld transport vooral) om elke dag voldoende verse producten in de winkels te krijgen.
• Het hele jaar door verse appels – normaal toch? Het vergt wel een heel slimme opslag, met de juiste koeling, een uitgekiend zuurstofgehalte, en heel planmatig transport. Kijk bijvoorbeeld bij handelsfirma Nijssen.
• Champignons, witlof, taugé en allerlei andere zachte groenten zien er in de winkel altijd goed uit. Deze vorm van natuurlijke versheid vereist wel veel tijdgebonden logistiek, techniek en veel plastic.
• Vlees van rund, varken of kip is zeer bederfelijk. De dagelijkse massale verkopen kunnen niet zonder een uitgebalanceerde, gekoelde aanvoer en opslag. Strenge hygiëne is van groot belang.
Het Voedingscentrum geeft enkele slimme bewaartips.
Enkele algemene bewaartips voor groente en fruit staan ook op de Belgische site Gezondheid.
DeVoedingswijzer.nl probeert zijn kosten enigzins te dekken door in deze kolom advertenties van Google toe te laten.
Het al of niet aanwezig zijn van advertenties heeft geen enkele invloed op onderwerpkeuze of tekst op de site.