deVoedingswijzer

Wat doet voeding met ons - wat doen wij met voeding

Zoeken

Vlees, weet u waarom?

Vlees eten doen de meeste mensen voor het lekker. Bovendien is er het gevoel dat vlees 'moet'. Dat laatste klopt niet: vegatariërs bewijzen dat je goed en gezond kunt leven zonder vlees.

Eten mét is wel een stuk makkelijker, omdat je met enkele happen vlees veel noodzakelijke voedingsstoffen binnenkrijgt.

Voedingskundig gezien is het kernbestanddeel van vlees: eiwit (proteïne). Dat heeft niks te maken met het wit van een ei, hoewel ook dat eiwit is.

Eiwit is bouwstof

Eiwitten zijn biologische stoffen, en er bestaan heel veel soorten van. Eiwitten zijn belangrijke bouwstoffen voor ons lichaam, want bijna alle onderdelen van ons lijf zijn opgebouwd uit onder meer eiwitten.

De meeste eiwitten voor bouw en onderhoud van ons lichaam maken we zelf. Maar de bouwstenen daarvoor (aminozuren) moeten we via eten naar binnen krijgen. In vlees zitten veel van die bouwstenen bij elkaar, maar in bijvoorbeeld bonen en erwten (leguminosen) of noten of zuivel zit ook het nodige.

Overdaad schaadt

Veel vlees eten is niet verstandig. De spijsvertering raakt er gestoord van (stinkpoep), en soms krijg je, door het bakken en braden, te veel verkeerd vet binnen.

Recent grootschalig onderzoek wijst ook op een verhoogde kans op hart- en vaatziektes en vroegtijdig dood door het eten van roodvlees. Het Voedingscentrum vertelt er meer over.

Goede vervangers

Wie graag vlees eet, maar toch wil minderen, kan diverse 'vleesvervangers' proberen. Dat zijn samengestelde hapjes uit diverse grondstoffen: vaak met soja, soms zuivel, maar louter plantaardig kan ook.

Eiwit van insecten is slim (met weinig energie) te kweken. Zie dit filmpje - beetje saai, maar wel informatief:

Bruikbare suggesties staan op EerlijkOverVlees.
De vleessector zelf (boeren, handel, slachterijen) hebben sinds april 2010 een vernieuwde site Vlees.nl met heel veel informatie over vlees, ook met recepten.
De grootste vleesverwerker van Nederland, Vionfood, heeft op zijn site ook veel informatie.

Kweekvlees tegen ecologische ramp?

De toenemende vleesconsumptie wereldwijd kan tot een ecologische ramp leiden. Het vereist de verbouw van enorme hoeveelheden veevoer. Dat vergt veel (schaars) bouwland en/of gaat ten koste van de verbouw van voedselgewassen voor mensen.
Hoogleraren sloegen al alarm. Zie ook cijfers in deze Milieubalans (klik op 'Vlees, vis en zuivel').

Misschien is een oplossing om vlees te kweken in fabrieken. Technisch kan het, maar het is nog de vraag of het economisch kan én of mensen het wel willen eten. De discussie loopt al langer.

Koe, kip, varken

Rundvlees komt meestal van speciale 'vleeskoeien'. Het vlees van uitgemolken melkkoeien is niet erg lekker, en gaat vaak in de worst. Kalfsvlees (van stiertjes) is een onvermijdelijk bijproduct van de zuivelsector; koeien moeten zwanger raken om melk te produceren.

Varkensvlees is vrij makkelijk: het is òf vrij vet (met spek) òf juist heel mager (droog). Sommige mensen krijgen van varkensvlees al gauw puistjes.

Kip heet 'het meest veelzijdige stukje vlees', en daar zit wat in. Het is meestal erg weinig vet en snel klaar te maken. Je kunt er beter niet bij nadenken hoe kort en vervelend de vleeskippetjes hebben geleefd.
Kijk ook op onze pagina's koe, kip of varken.

Schapen

Schapenvlees zit een beetje tussen dat van koe en rund in. Vrij makkelijk te bewerken. Merkwaardig genoeg ligt het weining in de winkel, maar tref je het wel veel aan bij shoarmatenten en islamitische slagerijen.

Sommigen mensen vinden 'wild' erg lekker. Dat vlees komt van dieren die in het wild geleefd hebben. Het heeft meestal een sterkere smaak, wat aangeeft dat de bij boeren in stallen gefokte dieren eigenlijk maar 'namaakvlees' leveren.

Vitamines in vlees

Vlees levert onder meer de vitamines B1, B3, B5 en B12. Die zijn ook te halen uit andere voedingswaren.
B1: zuivel, groente, volkorenbrood, aardappelen
B3: vis, groente, volkorenbrood
B5: ei, zuivel, groente, fruit, volkorenbrood, peulvruchten
B6: zie onder B5, plus: vis, aardappelen, andere graanproducten
B12: vis, ei, zuivel, lupine

Harde werkers en sporters kunnen goed wat extra vlees gebruiken, of pillen met aminozuren.

 

Vleeswijzer 1 en 2

Zoals de Viswijzer al enkele jaren vertelt hoe soorten vis wel of niet 'duurzaam gevangen' zijn, is er sinds oktober 2009 ook de Vleeswijzer. Die vertelt iets over milieuschade en diervriendelijkheid.

In de Vleeswijzer scoort rundergehakt als relatief diervriendelijke. Maar kip is uit milieuoogpunt het beste vlees (heeft minder voer nodig voor een kilo vlees). Biologisch vlees doet het telkens wat beter. Nog veel beter scoren diverse vleesvervangers.

Ook het Voedingscentrum heeft een Vleeswijzer. Maar die laat zien welk stukje vlees uit welk deel van een dier komt.

'Het Planeet' verzamelt hoe het anders kan

Minder vlees eten is echt nodig om een milieuramp te vermijden, is al vaak betoogd. Maar hoe en wat dan wel?

Daar zijn veel mensen en groepen mee bezig. Het Platform Nieuwe Eiwitproducten, kortweg Planeet, verzamelt alle initiatieven.

'Vleesvervanger hoeft niet lekker te zijn'

Diverse sojeproducten (tempé, tofu, tahoe) zijn goed te gebruiken als vleesvervangers. Die moet je meestal zelf met marinade op smaak brengen.

Maar een goede smaak is niet eens het belangrijkste van een vleesvervanger, leert onderzoek van Hanneke Elzerman. Zo'n product moet vooral goed in de maaltijd passen.